Czy wyrok TSUE w sprawie C-744/24 z dnia 23 kwietnia 2026 rzeczywiście stanowić będzie przełom w linii orzeczniczej w sprawach SKD?

Wyrok TSUE w sprawie C-744/24 trafił już na pierwsze strony serwisów, a w nagłówkach prasowych dominuje narracja o nadchodzącej „lawinie pozwów” przeciwko bankom i „rewolucji w SKD”.

W takich sytuacjach, na bazie naszych praktycznych doświadczeń w prowadzonych na terenie całej Polski sprawach SKD, pojawia się pytanie czy wspomniane orzeczenie TSUE stanowić może jednoznaczny drogowskaz orzeczniczy dla toczących się, jak i przyszłych spraw o roszczenia z tytułu sankcji kredytu darmowego?

To oczywiście pokaże przyszłość sądowa, jednakże już dziś zwracamy uwagę na aspekty omawianego orzeczenia, które powinny być brane pod uwagę przy jego niepobieżnej interpretacji.

Analizując przedmiotowe orzeczenie Trybunału, podkreślić należy, że TSUE odpowiedział w istocie wyłącznie na jedno z dwóch zadanych mu przez sąd polski pytań, a poglądy, które wyraził, wymagają uważnej i szczegółowej analizy przy ich stosowaniu w polskim systemie prawa.

• to prawda, że co do zasady Trybunał uznał, że dyrektywa 2008/48 sprzeciwia się stosowaniu tej samej umownej stopy oprocentowania zarówno w odniesieniu do kwoty wypłaconej konsumentowi, jak i do kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów kredytu;
• jednakże, co całkowicie bezzasadnie i bezrefleksyjnie zostaje pominięte w przeważającej części komentarzy do zapadłego orzeczenia, w motywie 60 wyroku Trybunał wprost potwierdził prawo banków do rekompensaty kosztów kredytowania, wskazując na dopuszczalność stosowania w umowach kredytowych zawieranych z konsumentami proporcjonalnie wyższego oprocentowania, odzwierciedlającego koszt niepobierania odsetek od kwot odpowiadających kosztowi udzielenia kredytu;
• po trzecie, Trybunał nie zajął w ogóle stanowiska w kwestii zastosowania z tytułu mechanizmów umownych będących przedmiotem jego oceny sankcji kredytu darmowego. Próżno bowiem szukać w tezach omawianego wyroku w sprawie C-744/24, że naliczanie odsetek od kredytowanych kosztów prowadzić winno do jej automatycznego zastosowania w każdym przypadku.

Szczególnie istotnym aspektem wydanego orzeczenia jest jednak to, że TSUE w istocie pozostawił bez merytorycznej odpowiedzi drugie pytanie Sądu Rejonowego we Włodawie, które dotyczyło obowiązków informacyjnych banków. Tymczasem zgodnie z obowiązującą w polskim systemie prawa dyspozycją przepisu art. 45 U.K.K. to właśnie naruszenie obowiązków informacyjnych przez bank jest jedyną podstawą zastosowania wobec niego sankcji kredytu darmowego.

Warto także osadzić wyrok TSUE wydany w sprawie C-744/24 w szerszym kontekście orzeczniczym Trybunału, w którym wielokrotnie wskazywano na jedną z naczelnych zasad prawa europejskiego, jaką jest zasada proporcjonalności. Przykładowo, w wyroku TSUE z dnia 13 lutego 2025 r. (C-472/23) Trybunał wprost zastrzegł, że ewentualne nieprawidłowości w zakresie oprocentowania tej części kredytu, która przeznaczana jest na pokrycie kosztów kredytu, nie powinny przekładać się automatycznie na stosowanie sankcji kredytu darmowego. Tego stanowiska wczorajszy wyrok nie podważył.

Co powyższe oznaczać może dla praktyki spraw SKD rozstrzyganych przez sądy polskie?

Otóż, każda sprawa oparta o SKD nadal wymaga indywidualnej oceny przez sąd orzekający w świetle postanowień konkretnej umowy i indywidualnie zrealizowanych przez bank wobec konsumenta obowiązków informacyjnych. W ocenie prawników naszej Kancelarii brak podstaw do jednoznacznego ferowania twierdzenia, że dotychczasowa linia orzecznicza sądów krajowych została przedmiotowym wyrokiem podważona, a wyrok ten nie będzie zaczątkiem rewolucji orzeczniczej w polskich sądach, które już wielokrotnie pokazywały, że wyroki TSUE z natury swej nieostre rzadko stanowią jednokierunkowe wytyczne interpretacyjne stosowane w polskiej praktyce orzeczniczej.

Konkludując powyższe, wskazać należy, że orzeczenie TSUE nie przekreśla dotychczasowej, korzystnej co do zasady dla banków, linii orzeczniczej sądów krajowych w sprawach o roszczenia z tytułu SKD. Wyrok w sprawie C-744/24 daje polskim sądom dodatkowy element do rozważenia, ale nie obala wyważonego podejścia, które wykształciło się w dotychczasowej linii orzeczniczej w omawianym typie spraw.