Sukces Kancelarii w ochronie interesów sektora bankowego w sprawie prowadzonej przed TSUE

– komentarz do wyroku TSUE z dnia 11 czerwca 2026 roku w sprawie o sygn. akt C-903/24 (Zmarka)

W wyroku z dnia 11 czerwca 2026 roku w sprawie o sygn. akt C-903/24 (Zmarka) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że: „Art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich w związku z zasadę skuteczności należy interpretować w ten sposób, że nie stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej przepisów krajowych, zgodnie z którą w następstwie ustalenia nieważności umowy kredytu zawartej między konsumentem a przedsiębiorcą ze względu na to, że umowa ta nie może dalej obowiązywać po usunięciu zawartych w niej nieuczciwych warunków, przedsiębiorca ten może zostać zobowiązany do zapłaty temu konsumentowi odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty nienależnie zapłaconej przez wspomnianego konsumenta w wykonaniu wspomnianej umowy, dopiero od dnia doręczenia temu przedsiębiorcy dokumentu pozasądowego lub procesowego wskazującego konkretną kwotę objętą żądaniem”.

Powyższe orzeczenie TSUE odnosi się zatem do sytuacji, w których kredytobiorcy przed wytoczeniem powództwa przeciwko bankowi (lub innemu przedsiębiorcy) nie sprecyzowali w reklamacji lub wezwaniu do zapłaty konkretnej kwoty dochodzonego przez nich roszczenia pieniężnego - wzywając przedsiębiorcę do zwrotu wszystkich uiszczonych na jego rzecz kwot - a dopiero powództwo wniesione w sprawie precyzowało dochodzoną przez konsumenta kwotę.

TSUE stanął na stanowisku, że ogólne wezwanie do zapłaty występujące w niniejszej sprawie nie jest wystarczające do tego, aby uznać, że bank pozostaje w zwłoce w zakresie kwoty dochodzonego przez kredytobiorców roszczenia pieniężnego od dnia wskazanego w tak skonstruowanym (ogólnym) wezwaniu do zapłaty. Trybunał wskazał bowiem, że wymóg wskazania przez konsumenta w dokumencie pozasądowym lub procesowym konkretnej kwoty, której zwrotu żąda, umożliwia przedsiębiorcy jako dłużnikowi, zapoznanie się z kwotą zobowiązania, które ma zostać wykonane, i ocenę jego zasadności.

Ponadto Trybunał stanął na stanowisku, że wskazanie konkretnej kwoty wierzytelności na etapie wezwania do zapłaty nie nakłada nadmiernego obciążenia na konsumenta, który zna kwoty wpłacone przedsiębiorcy lub może je ustalić samodzielnie albo żądać od banku wydania stosownego zaświadczenia zawierającego takie informacje.

Z perspektywy praktyki procesowej przedmiotowy wyrok ma istotne znaczenie w sprawach, w których powodowie dochodzą odsetek za okres poprzedzający doręczenie bankowi pozwu, powołując się na wcześniejsze, ogólnie sformułowane wezwanie do zapłaty lub reklamację.

Omawiane rozstrzygnięcie TSUE potwierdza, że istniejący w prawie unijnym i polskim system ochrony konsumentów nie ma charakteru nieograniczonego i nie eliminuje podstawowych wymogów formalnych dla obu stron sporów sądowych, w tym obowiązku prawidłowego skonkretyzowania przez wierzyciela roszczenia pieniężnego, nawet w sytuacji, gdy posiada on status konsumenta.

Stanowisko Trybunału wyrażone w niniejszej sprawie należy zatem ocenić pozytywnie z punktu widzenia ochrony interesów przedsiębiorców, albowiem konieczność wskazania konkretnej kwoty roszczenia pieniężnego należy uznać za element obligatoryjny prawidłowo sporządzonego wezwania do zapłaty lub reklamacji, nawet w sytuacji, w której wzywającym jest konsument, a wezwanym przedsiębiorca.

Zdaniem TSUE taki warunek nie stanowi nadmiernego obciążenia konsumenta i nie utrudnia praw przyznanych mu przez dyrektywę 93/13/EWG, a unijna zasada skuteczności oraz odstraszających skutków zakazu stosowania nieuczciwych warunków umownych, ma swoje granice.