Jesień w kancelarii – sprawy dotyczące sankcji kredytu darmowego i kredytów oprocentowanych według wskaźnika WIBOR

W poprzednim artykule informowaliśmy o korzystnych rozstrzygnięciach uzyskanych przez kancelarię w sprawach dotyczących sankcji kredytu darmowego oraz kredytów oprocentowanych według wskaźnika WIBOR w okresie letnim.

Okres początkowej jesieni przyniósł kolejne wyroki potwierdzające skuteczność argumentacji prezentowanej przez nas w tego rodzaju postępowaniach. 

Poniżej zwracam uwagę na kolejne wyroki skutkujące oddaleniem powództw konsumentów o zapłatę, wystosowane przeciwko naszym klientom w sprawach dotyczących sankcji kredytu darmowego, wraz z krótkim podsumowaniem, przedstawiającym stanowiska oraz argumentację, jaką kierowały się sądy przy wydawaniu orzeczeń.

1. Wyrok Sądu Rejonowego w Gnieźnie I Wydział Cywilny z dnia 1 września 2026 roku, sygn: I C 132/26,
2. Wyrok Sądu Rejonowego w Pruszkowie I Wydział Cywilny z dnia 24 września 2026 roku, I C 201/16
3. Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy – Woli w Warszawie II Wydział Cywilny z dnia 30 września 2026 roku, II C 3694/25,
4. Wyrok Sądu Rejonowego w Słupsku IX Wydział Cywilny z dnia 2 października 2026 roku, IX C 77/26.

W pisemnych uzasadnieniach sądy podkreśliły m.in., że:

„Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt. 10 u.k.k. bank powinien poinformować o innych kosztach, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt konsumencki, w szczególności o opłatach, w tym opłatach za prowadzenie jednego lub kilku rachunków, na których są zapisywane zarówno transakcje płatności, jak i wypłaty, łącznie z opłatami za korzystanie ze środków płatniczych zarówno dla transakcji płatności, jak i dla wypłat, prowizjach, marżach oraz kosztach usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, jeżeli są znane kredytodawcy, oraz warunki, na jakich koszty te mogą ulec zmianie. W umowie zawarto pełne informacje o wysokości kosztów, które w tej konkretnej sytuacji konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową. W ocenie Sądu nie sposób wymagać, aby przesłanki zmiany wysokości kosztów umowy zawierały wyliczenie wszystkich czynników wpływających na wysokość opłat i prowizji i to z podaniem ich konkretnych wartości. W ocenie Sądu wymogu takiego nie można stawiać nawet podmiotowi profesjonalnemu, takiemu jak bank. Tego typu okoliczności muszą bowiem być odpowiednio elastyczne i nieostre, a przy tym jednoznacznie wskazywać jakich dokładnie czynników dotyczą.”

„Należy bowiem wskazać, że w przypadku skorzystania z tzw. sankcji kredytu darmowego nie dochodzi do zmiany wysokości kosztów kredytu, lecz do zwolnienia kredytobiorcy z obowiązku ponoszenia jakichkolwiek kosztów kredytu. W omawianej sytuacji, kiedy prowizja stanowiła niewielki składnik całości zobowiązania konsumenta omawiane naruszenie w postaci braku wyodrębnienia jej jako składnika raty kredytu i określenia kolejności zaliczeń nie wpływało istotnie na możliwość oceny przez konsumenta zakresu jego zobowiązania i nie skutkowało przyjęciem tego naruszenia obowiązku informacyjnego kredytobiorcy jako podstawy uzasadniającej zastosowanie sankcji kredytu darmowego. Sankcja taka byłaby w omawianych okolicznościach nieproporcjonalna.”

„Jeśli konsument został w sposób jednoznaczny poinformowany o wysokości całkowitej kwoty kredytu, całkowitym koszcie kredytu, podstawie naliczania oprocentowania, to brak jest podstaw do twierdzeń by naruszony został obowiązek informacyjny, uzasadniający zastosowanie sankcji kredytu darmowego. Sam fakt objęcia oprocentowaniem kosztów kredytu nie oznacza, że informacje przekazane konsumentowi były niejasne, niepełne lub wprowadzały go w błąd. W zaistniałym przypadku właściwą drogą poszukiwania ochrony prawnej w zakresie wyeliminowania niedozwolonych zapisów umowy byłoby powództwo o zwrot nienależnie pobranej części odsetek od kredytowanych kosztów, a nie stosowanie środków wysoce restrykcyjnych polegających na odebraniu pożyczkodawcy możliwości pobierania również pozostałej części należnego mu wynagrodzenia w postaci odsetek od kapitału kredytu. Takie żądanie w ocenie Sądu narusza zasadę proporcjonalności. (…) W ocenie Sądu pozwany bank prawidłowo określił zasady i terminy spłaty kredytu. Wbrew twierdzeniu powoda, co zresztą wynika wprost z przepisu art. 30 ust. 1 pkt 8 ukk kredytodawca nie ma obowiązku wskazywania jaka część raty stanowi spłatę kapitału, a jaka zawiera spłatę kredytowanych kosztów.”

Powyższe argumenty znalazły potwierdzenie w rozstrzygnięciach sądów w sprawach prowadzonych przez naszą kancelarię, a z przedstawioną przez sądy argumentacją należy się w pełni zgodzić.

Z kolei poniżej przedstawiam wyroki, w których sądy oddaliły powództwa konsumentów wystosowane przeciwko naszym klientom w sprawach dotyczących kredytów oprocentowanych według wskaźnika WIBOR, wraz z krótkim podsumowaniem, przedstawiającym stanowiska oraz argumentację, jaką kierują się sądy przy orzekaniu w tego rodzaju postępowaniach.

1. Wyrok Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Śródmieścia we Wrocławiu IX Wydział Cywilny z dnia 14 września 2026 roku, IX C 202/24,
2. Wyrok Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim X Wydział Cywilny z dnia 23 września 2026 roku, X C 1056/25.

W pisemnych uzasadnieniach sądy podkreślają m.in., że:

„W wyroku z dnia 3 marca 2020 r. (C-125/18, Gomez I) Trybunał zwrócił uwagę, że szczególnie istotnym elementem oceny jest to "czy ze względu na publikację sposobu obliczana wspomnianej stopy procentowej główne elementy dotyczące obliczania tej stopy są łatwo dostępne dla każdej osoby zamierzającej zawrzeć umowę o kredyt hipoteczny". Główne elementy dotyczące obliczania WIBOR są od wielu lat łatwo dostępne dla każdej osoby zamierzającej zawrzeć umowę o kredyt hipoteczny. Aktualna wysokość WIBOR-u może być w zaledwie kilka sekund ustalona przez każdego konsumenta, który ma dostęp do Internetu i telefonu, i potrafi wykorzystać najpopularniejsze serwisy informacyjne dostępne z poziomu każdej wyszukiwarki internetowej”

„WIBOR jest więc wskaźnikiem referencyjnym publikowanym przez jego administratora. Oznacza to, że wskaźnik ten jest kształtowany poza bankiem. To, że bank będący kredytodawcą może mieć potencjalny wpływ na wysokość wskaźnika, bowiem uczestniczy w procesie jego ustalania nie może być utożsamiane z kształtowaniem przez bank wartości wskaźnika referencyjnego.”

„W świetle okoliczności sprawy Sąd nie doszukał się okoliczności wskazujących na to, że pozwany bank wykorzystał w jakikolwiek sposób swoją pozycję w celu związania kredytobiorców długoletnim zobowiązaniem mającym przynosić tylko jemu korzyści i aby zamieszczenie w umowie klauzuli zmiennego oprocentowania - opartego o wskaźnik WIBOR - naruszało jakiekolwiek zasady współżycia społecznego. Świadczenia stron nie pozostają w rażącej dysproporcji, a oprocentowanie kredytu - zmienne w czasie - może przynosić korzyści również kredytobiorcom. Odnośnie rozkładu ryzyka przy umowie kredytu o zmiennym oprocentowaniu ustalanym na podstawie wskaźnika referencyjnego WIBOR, należy ponownie podnieść, że ryzyko zmiany wysokości wskaźnika WIBOR, wbrew twierdzeniom powodów, obciąża obie strony kontraktu, a nie tylko kredytobiorcę. Wskaźnik WIBOR ulega zmianom będącym odbiciem zmieniającej się sytuacji ekonomicznej w skali makro. Czynniki makroekonomiczne, które wpływają na wysokość wskaźnika WIBOR, podlegają zmianom zarówno na korzyść kredytobiorcy, jak i na korzyść kredytodawcy. Tak było także w przypadku powodów.”

„Zauważyć w tym miejscu należy, że całą dokumentację związaną z opracowywaniem WIBOR publikował jego administrator. Z tych przyczyn należy ją uznać za łatwo i powszechnie dostępną, co uzasadnia zwolnienie banku z obowiązku przekazywania konsumentowi tych informacji w bardziej szczegółowej formie niż odesłanie.”

„(…) wyjaśnić należy, że banki nie mają możliwości jednostronnego i dowolnego kształtowania stawki WIBOR. W tym zakresie należy wyróżnić dwie grupy banków: te które nie należą do grona 10 panelistów (w ogóle nie wpływają na WIBOR) i te które należą do tego grona. Bank, który bierze udział w fixingu, przekazuje do administratora kwotowania, wedle ściśle określonej, obwarowanej szczegółowymi zabezpieczeniami, procedury. Podając kwotowanie wiążące, bank poddaje się również weryfikacji rynkowej, ponieważ kwotowanie zawyżone lub zaniżone mogłoby spowodować niekorzystną dla niego transakcję. Dopiero w wyniku tej procedury administrator, po uprzednim odrzuceniu kwotowań skrajnych, ustala wartość wskaźnika WIBOR. Przede wszystkim wskaźnik nie jest ustalany przez banki, tylko podmiot zewnętrzny, w żaden sposób nie kontrolowany przez banki. Możliwość jednostronnego kształtowania przez pojedynczy bank wysokości wskaźnika WIBOR lub przynajmniej istotnego wpływu banku na tę wysokość jest znikoma, a w przypadku banków spoza biorących udział w fixingu – nie istnieje w ogóle.”

Dla naszego zespołu wczesna jesień była zatem kontynuacją bardzo intensywnego okresu w tych dwóch kategoriach sporów - z pewnością nie są to ostatnie rozstrzygnięcia, o których będziemy informować.

Dziękujemy naszym klientom za zaufanie.